بسیاری از اطلاعاتی که ما دریافت میکنیم زباله است. دلیل اینکه بسیاری از اطلاعات حقیقت نیست سه بخش دارد:
اولاً کشف حقیقت سخت و پرهزینه است، ولی ابداع تخیلات ارزان و کمهزینه است. کشف حقیقت اکثر مواقع نیازمند سرمایهگذاری هنگفت است ولی توجیه پدیدهها با روایات خیالی عموماً بدون هیچ هزینۀ مادی محقق میشود.
ثانیاً حقیقت اکثر مواقع پیچیده است و انتقال آن پرهزینه است. محل حقیقت اذهان افراد است و ذهن فرد باید آنقدر توانا باشد که این حقیقت را فهم کند، اما اکثر اذهان دارای چنین قدرتی نیستند. تصور اینکه موجودی خیالی با بازوهای نامرئی اجسام آسمانی را حرکت میدهد آسان است، اما تصور نسبیت انیشتین و درهمتنیدگی فضا-زمان و نحوهای که جاذبه واقعاً باعث حرکت اجسام میشود کاری بس پیچیده. به همین خاطر برای بسیاری افراد سادهتر است که اطلاعات اشتباه را به جای حقیقت بپذیرند.
ثالثاً این حقایق در کنار پیچیدگی در بسیاری مواقع بسیار دردناک هم هستند. به شکلی که ممکن است باور کردن آنها برای انسانهای ضعیفالنفس ممکن نباشد.
در نتیجه، ما وظیفه داریم هنگام دریافت اطلاعات جدید، با در نظر گرفتن این ادله، همیشه سعی کنیم با تست و بررسی اطلاعات جدید حقانیت آن را بسنجیم، و قبول کنیم که در بسیاری مواقع قرار است تا همیشه سردرگم بمانیم و اگر هم پاسخی پیدا کنیم از آن پاسخ برنجیم و عذاب بکشیم و هرکس که نخواهد این اصول را قبول کند، آرام آرام درگیر خرافات میشود و اطلاعات اشتباه را به جای حقیقت به خورد خودش میدهد و ذهن خودش را با اشتباهات مسموم میکند.
-اوس احمدرضا عظیمی کُهنابی
–––––––––––––––––––
پینوشت: این متن با اقتباس از گفتههای یوال نوح هراری نوشته است.